Pektus ekskavatum ve karinatum en sık görülen doğumsal göğüs duvarı
anomalileridir. Olguların çoğunda objektif bir kardiyovasküler veya solunumsal problem saptanamaz.
Daha çok kozmetik ve psikososyal problemler ön plandadır. Cerrahi tedavinin
en sık endikasyonu da bu problemlerdir. Son yıllarda popüler hale gelen
minimal invaziv pektus deformitesi düzeltme teknikleri ki bunlar
pektus ekskavatum için Nuss prosedürü, pektus karinatum için ise Abramson
prosedürüdür daha az cerrahi travmayla daha estetik sonuçlar
alınmasını ve hastaların gündelik yaşama daha çabuk adapte olmalarını
sağlamaktadır.
Kliniğimizde Nuss ve Abramson teknikleriyle opere ettiğimiz göğüs duvarı
deformiteli olguların hem ameliyat öncesi fiziksel ve psikososyal
durumlarını belirlemek hem de uygulanan cerrahi girişimin hayatları üzerinde
ne gibi değişiklikler yarattığını değerlendirmek amacıyla bu prosedürleri
uygulamaya başladığımız günden beri bir yaşam kalitesi
çalışması da yürütmekteyiz.
Bu çalışmada Dr. Nuss geliştirdiği ve Dr. Goldstrawmodifiye ettiği aşamalı Nuss anketinin tercüme edilerek
ülkemiz koşullarına uyarlanmış formatını kullanmaktayız. Anket 4 bölümden
oluşmaktadır:
1. Ameliyat öncesi hastanın dolduracağı anket
2. Ameliyat öncesi hasta yakınının annesi veya babası veya eşi
dolduracağı anket
3. Ameliyattan minimum 6 ay sonra hastanın dolduracağı anket
4. Ameliyattan minimum 6 ay sonra hasta yakınının dolduracağı anket
Anketin 1. ve 3. bölümleri 2. ve 4. bölümleri
oluşmaktadır. 1. ve 3. bölümlerdeki sorular birbirinin aynısı, yine
2. ve 4. bölümlerdeki sorular da birbirinin aynısı olup hastaların ve
yakınların ameliyattan önce ve ameliyattan sonraki dönemde aynı sorulara
verdikleri cevaplardaki olumlu veya olumsuz yöndeki değişiklikleri
değerlendirme amacını gütmektedir.
Hastaya sorulan soruları alt başlıklarla özetleyecek olursak:
1- psikososyal bölüm;
Genel görüntüsünden memnuniyet
Göğsünün görüntüsünden memnuniyet
Yaşam boyu bu şekilde kalma fikri
Kendisiyle alay edilmesi
Bazı şeyleri yapmaktan kaçınma
Göğsü saklama
İçe kapanıklık
2- fiziksel bölüm;
Egzersiz yaparken sorun yaşama
Solunum sıkıntısı
Çabuk yorulma
Hasta yakınına sorulan soruları alt başlıklarla özetleyecek olursak;
1- psikososyal bölüm;
Hırçınlık
İçe kapanıklık
Kendini izole etme
Alay edilme
Mayo, deniz, spor, beden eğitimi dersinden kaçınma
Çocuğun geleceği için kaygılanma
2- fiziksel bölüm;
Egzersiz kapasitesi
Nefes darlığı, göğüs ağrısı, yorgunluk
Kilo alamama
M-2SN Questionnaire
Tüm 4 ankette de cevap seçenekleri şü şekildedir (skorlama değerleriyle
beraber):
Hiç memnun değilim 1
Genellikle memnun değilim 2
Genellikle memnunum 3
Çok memnunum 4
Çok sık 1
Sık 2
Bazen 3
Hiçbir zaman 4
Anket sonunda yanıtların karşılık geldiği değerler toplanarak her hastanın
ve yakınının ayrı ayrı anket skoru belirlenir. Ameliyat öncesi dönemde ve
ameliyat sonrası 6. ayda uygulanan anketlerden elde edilen skorlar
istatistiksel olarak değerlendirilir (İstatistiksel değerlendirmede;
Cronbach Alfa test, Wilcoxon Signed Rank test ve Spearman Rank Korelasyon
testi kullanılır. p< 0,005 çok anlamlı, p< 0,01 anlamlı).
Çalışmamız halen devam etmekle beraber Nuss ve Abramson operasyonlarını
uygulamaya başladığımız 3 yıllık dönemde elde edilen elde edilen veriler
değerlendirildiğinde:
Genel memnuniyet durumu;
Anketin geneli değerlendirildiğinde operasyon öncesi ve sonrası arasındaki
memnuniyet derecesi farkı hem hastada hem annesinde istatistiksel olarak çok
anlamlı (p=0.002)
Psikososyal memnuniyet;
Anketin psikososyal bölümü değerlendirildiğinde operasyon öncesi ve sonrası
arasındaki memnuniyet derecesi farkı hem hastada hem annesinde istatistiksel
olarak çok anlamlı (p<0.005)
Fiziksel memnuniyet;
Anketin fiziksel bölümü değerlendirildiğinde operasyon öncesi ve sonrası
arasındaki memnuniyet derecesi farkı hem hastada hem annesinde istatistiksel
olarak anlamlı (p<0.01) olarak bulundu.
Böylece bu çalışmayla Nuss ve Abramson girişimlerinin psikososyal kapasite
üzerine olumlu etkisi olduğu gösterildi. Hastaların operasyon sonrası daha
pozitif, daha uyumlu, kendilerine güvenli ve daha sosyal oldukları görüldü.
Bu değişim istatistiksel olarak da çok anlamlı bulundu. Nuss ve Abramson
girişimlerinin fiziksel kapasite üzerine olumlu etkisi olduğu gösterildi.
Ancak hastaların yakınmaları fiziksel olmaktan çok ruhsal durumla ilgili
olduğundan operasyon sonrası, zaten başta da nisbeten iyi durumda olan
fiziksel kapasitedeki düzelmenin psikososyal düzelmeye nazaran daha sınırlı
olduğu görüldü.
Nuss operasyonunun, hastaların fiziksel ve psikososyal kapasitelerini
geliştirerek yaşam kalitelerini artırdığı sınırlı sayıda çalışma ile daha
önce de gösterilmiş olmakla beraber Abramson operasyonu uygulanmış PC
olguları ilk kez, halen devam etmekte olan bu çalışma ile yaşam kalitesi
bakımından değerlendirilmektedir